Chryzantemy doniczkowe – uprawa, podlewanie, pielęgnacja

chryzantemy doniczkowe
Źródło: Pixabay.com

Jesienne chryzantemy to jedne z najpopularniejszych kwiatów doniczkowych. Pojawienie się pierwszych kwitnących pąków zwiastuje koniec sezonu. Niedługo nadejdą jesienne chłody i szarości. Te jedyne w swoim rodzaju, żywe w kolorach kwiaty umilają ponure dni. Rozjaśnią balkon oraz parapety. By móc się nimi cieszyć zbędne jest posiadanie ogrodu. Przedstawiamy schemat uprawy w doniczce oraz skuteczne sposoby pielęgnacyjne.

Chryzantema doniczkowa — opis

Chryzantema (Chrysanthemum) to najstarsza roślina doniczkowa. Uprawiano ją w Chinach i Japonii, gdzie była stosowana w medycynie naturalnej. Przewija się także przez dzieje Indonezji, skąd pochodzą liczne jej odmiany.

Inaczej nazywana żółcieniem, dostępna jest w ponad 200 gatunkach i 500 odmianach. Wyrasta do 40 cm wysokości. Kwiaty w kształcie koszyczka, które rozwijają się na szczytach gałęzi, są tym, co wyróżnia te rośliny. Można spotkać kwiaty o niemal każdej barwie. Koszyczki rozwijają się na szczycie gałęzi i utrzymują nawet podczas przymrozków. Liście chryzantemy są natomiast ciemnozielone, klapowane o specyficznym zapachu. Ogółem kwiatostan dzieli się na kategorie drobnokwiatowe, średniokwiatowe i wielkokwiatowe. Najmniejsze dorastają do 5 cm, a największe do 20 cm.

Roślina chrysanthemum, aby rozkwitnąć, potrzebuje krótkiego dnia. Dlatego kwitną od września do listopada. W ostatnich latach botanicy zaproponowali nowe odmiany, pozwalające cieszyć się nimi również latem. Jesienią, kiedy kwitną, można wybierać spośród największego asortymentu w roku. Należy jednak pamiętać, że większość z nich posłuży jako ozdoba tymczasowa. Tylko kilka rodzajów nada się do dalszej uprawy w doniczce na balkonie lub tarasie.

Chryzantema doniczkowa — gdzie kupić?

Odpowiednim miejscem do zakupu tej rośliny jest szkółka lub centrum ogrodnicze. Kwiaty z takiego miejsca są najwyższej jakości, wolne od chorób i szkodników. Przy zakupie zwróćmy na nazwę odmiany, ponieważ nie każda nadaje się do uprawy w doniczce. Ceny chryzantemy doniczkowej nie są wygórowane. Zazwyczaj to kwota rzędu kilkunastu złotych. Najtańsze są te z hurtowni oraz targowisk. Te z kolei nie są najwyższej jakości, odznaczają się słabszym ukwieceniem.

Szkółkarze w swoim schemacie uprawy korzystają z substancji chemicznych, które wpływają na ich gęstość i hamują rozwój rośliny. Efektem tego jest dłuższa żywotność. Procedura ta nazywana jest skarlaniem. Jeśli chcemy więc zdobyć okaz, który wytrzyma długi okres, powinniśmy szukać odmian naturalnie karłowatych.

Chryzantemy — wymagania

Doniczkowe odmiany mają bardzo specyficzne wymagania. Ich uprawa będzie skuteczna tylko w nasłonecznionym miejscu. Pąki otwierają się dopiero pod wpływem promieni słonecznych. Jednocześnie należy unikać nadmiernego oświetlenia, ponieważ może doprowadzić oparzenia znacznej ilości kwiatów. Chrysanthemum jako roślina doniczkowa wymaga krótkiego dnia, zbędne jest więc dodatkowe podgrzewanie. Optymalną temperaturą wynosi od 10 do 16° C.

Do hodowli doniczkowej nie ma potrzeby stosowania specjalnego podłoża. Wystarczy zwykła ziemia ogrodowa, chociaż można ją wzmocnić torfem. Wspomoże on w utrzymania wilgoci. Tym samym nie wolno dopuścić do przesuszenia gleby. Warto do schematu uprawy wprowadzić nawożenie. Przekłada się ono później na intensywniejszy wzrost. Chryzantemy dobrze znoszą obecność innych kwiatów, dlatego można je sadzić w doniczkach z innymi przedstawicielami.

Chryzantemy — schemat uprawy i pielęgnacji

chryzantema doniczkowa
Źródło: Pixabay.com

Nawadnianie jest najważniejszym krokiem pielęgnacji. Podlewanie powinno odbywać się codziennie, ponieważ roślina nie toleruje suszy. Podłoże powinno być cały czas wilgotne, ale nie nadmiernie. Nie jest wymagane podlewanie w dni chłodne i deszczowe. Na wszelki wypadek dobrze jest sprawdzić poziom wilgoci.

Kolejnym istotnym czynnikiem jest nawożenie. Jeśli podamy chryzantemie nawozu wieloskładnikowego co 2-3 tygodnie, będzie rosła szybciej i intensywniej kwitnąć. Przeznaczone są do tego preparaty dla roślin ozdobnych.

Chryzantemy — kwitnięcie

Czynnością inicjującą zakwit chryzantem jest zacienianie. Polega na skróceniu dnia a wydłużeniu nocy. Na 5 dni skracamy długość dostępu do światła do 10 godzin. Warunki nocne wydłużamy do 14 godzin, przykładowo poprzez nakrycie chryzantemy lekkim przepuszczającym powietrze pojemnikiem. Po minięciu pięciu dni przycinamy pędy i pozwalamy na rozkrzewienie się nowych przez następne 3 dni. Kolejnym krokiem jest ponowne wydłużenie nocy, co robimy do momentu pojawienia się nowych kwiatostanów.

Chryzantemy — zimowanie

Z reguły kwiaty te są wieloletnie, jednak ich hibernacja może być wyzwaniem. Wymagają precyzyjnych warunków, które zapewnią im zakres temperaturowy 10-15° C. Doniczkę z kwiatem należy ustawić w miejscu z dostępem do rozproszonego światła. Zwiędłe lub suche kwiaty należy odcinać. Na cały okres zimowy zaprzestaje się nawożenia oraz ogranicza podlewanie do minimum. Ma to zapobiec jedynie przed przesuszeniem korzeni.

Ze stanu uśpienia wybudzamy chryzantemę poprzez stopniowe podlewanie i okazjonalne nawożenie. Gdy pogoda się ociepli, można zabrać ją na zewnątrz i wystawić na ogród. Na jesień powinna wypuścić nowe pąki.

Chryzantemy — przesadzanie i rozmnażanie

Chryzantemę zaleca się przenieść do nowej doniczki na wiosnę. Należy przygotować nowe podłoże z kompostem, które będzie bogate w składniki mineralne. Podczas przesadzania warto przyciąć pędy i zmniejszyć objętość korzeni, aby zachować wywarzenie między częściami będącymi w ziemi a tymi nad nią. Jest to świetna okazja na przygotowanie nowych sadzonek. Wykorzystuje się odcięte części z fragmentem korzenia i łodygi. Nowa roślinka powinna mieć 5-6 cm długości pędu. Dolny fragment zanurza się w wodzie lub ukorzeniaczu na głębokość 1 cm. Po zaabsorbowaniu roztworu sadzonkę umieszczamy w pojemniku z mieszanką torfu i piasku (stosunek 1:1). Nowo powstałe roślinki należy regularnie podlewać i chronić przed przesuszeniem oraz spadkiem temperatury poniżej 15° C. Zalecane jest trzymanie młodych chryzantem pod osłonkami. W pewien sposób imitują im warunki szklarniowe.

Sadzonki powinny zakorzenić się za 3 tygodnie. Wtedy można rozpocząć proces hartowania, czyli przyzwyczajania do warunków zewnętrznych. Gdy miną przymrozki chryzantemy można wystawić na balkon.

Chryzantemy drobnokwiatowe — najmniejsi przedstawiciele

Charakteryzują się zwartą i regularną budową. Ich kwiatostany podrastają do wysokości 5 cm, tworząc kule. Dobrze utrzymują kolor. Na potrzeby klientów ostatnimi czasy powstały nowe odmiany, które kwitną w różnych porach roku.

Rozróżnia się odmiany:

  • Letnie – ich kwiatostany są trwałe, tworzą zwarte kule. Zaczynają kwitnąć w połowie sierpnia;
  • Jesienne – ich wzrost jest mały z delikatnym, zgrabnym pokrojem. Kwiatostany mają do 3 cm średnicy, często mają igiełkową formę. Zakwit zaczyna się z początkiem października;
  • Późnojesienne – kwiaty są duże i gęsto obrastające. Kwitną między końcem października a początkiem listopada.

Chryzantemy średniokwiatowe — ulubieńcy kupujących

Charakterystycznymi dla tych roślin jest niska lub średnia szybkość wzrastania. Powinny być obfite w liście i sztywne łodygi. Kwiatostany są spotykane w dwukolorowych odcieniach, bardzo wyrazistych w formie. Są podatne i łatwe w rozmnażaniu, przez co najczęściej można spotkać je w ogłoszeniach sklepowych.

Chryzantemy wielkokwiatowe – gatunkowe giganty

Ich kwiatostany są największe z dostępnych. Osiągają do 20 cm. Na gęsto rosnących, ciemnozielonych liściach układają się kwiatostany. Spoczywają na sztywnych łodygach, nadając całej roślinie kulistego kształtu. Często ich płatki przyjmują igiełkową formę.

Chrysanthemum – odmiany kolorystyczne doniczkowe roślin

Różowa chryzantema doniczkowa
Źródło: Pixabay.com

W normalnych warunkach wzrostu chryzantemy są kwiatami dużymi. Aby przystosować je do doniczek, powszechne było karłowacenie roślin, w celu zmniejszenia ich rozmiarów. Dużym postępem było wyodrębnienie osobnej grupy tych roślin określanej jako chryzantemy doniczkowe.

Najczęściej wskazanymi w ogłoszeniach ofertowych spotykane są odmiany:

  • „Amico” – o dużych czerwonych i fioletowych kwiatach;
  • „Avalon Red” – o trwałych czerwonych kwiatach;
  • „Conaco” – odmiana wczesnojesienna, wielokolorowa;
  • „Elda White” – o białych kwiatach;
  • „Etoile d’Or” – o pełnych, cytrynowych kwiatostanach.

Chryzantemy doniczkowe — zastosowanie rośliny

Chryzantemy to popularne ozdoby. Są też najtrwalszymi kwiatami ciętymi. Wytrzymują do czterech tygodni w wazonie. Z chryzantem odpowiednio pielęgnowanych w doniczkach można wykonać bukiety. Przydatne w tym celu jest użycie gąbki florystycznej stabilizującej sztywne łodygi. Bez problemu można łączyć je z innymi kwiatami. Ostatnim trendem jest tworzenie z nich wiszących kul. Możemy udekorować nimi parapety okien, stoły czy wręczyć solenizantom. Dobrze prezentują się w dużych donicach i wiklinowych koszach postawionych na balkonach i w ogrodach.

W Polsce są symbolem żałoby i smutku. Najliczniej kupowane są w okresie Dnia Zmarłych i dnia Wszystkich Świętych. Dekorujemy nimi groby bliskich. Nie jest to zbyt poprawne, ze względu na to, że rośliny nie są mrozoodporne. Pod wpływem zimna kwiaty sztywnieją i opadają.

Pozytywny wydźwięk chryzantem

Całkowicie odmiennym i nowym zastosowaniem jest używanie ich w bukietach ślubnych. Orientalnego charakteru nadaje się poprzez oplatanie koralikami. Uznaje się, że czerwone chryzantemy dawane są na znak miłości.

Równie optymistyczne przesłanie mają w kulturze azjatyckiej. Symbolizują słońce i przynoszą radość oraz pogodę ducha. Jest tam znanym środkiem leczniczym, z którego przyrządza się napary i herbaty. Skład, który posiadają płatki, jest kluczem wielozadaniowości. Znajdują się w nich związki selenu, potasu, cynku i magnezu. Są to składniki, bez których organizm ludzki nie funkcjonuje poprawnie. Szczególnie potrzebuje ich nasz system neurologiczny.

Dzięki wysokiemu stężeniu beta-karotenu i witaminy A herbata z chryzantem może chronić przed neuropatią siatkówki, zaćmą. Powstrzymuje rozwój zwyrodnień oczu. Witamina A wykazuje także własności antyoksydacyjne. Łagodzi stany zapalne skóry i choroby przewlekłe, np. łuszczycę. Redukuje przebarwienia i zmarszczki.

Lecznicze własności chryzantemy działają również we wnętrzu naszego ciała. Naukowcy odkryli, że obniża ciśnienie krwi i ryzyko zawału serca. Wyciąg z kwiatów pomaga regulować metabolizm przez zawartość kwasu foliowego, niacyny i ryboflawiny.

Aby przygotować napar wystarczy z doniczki zerwać około 7 małych kwiatów. Wsypane na dno filiżanki zalewamy gorącą, ale nie wrzącą wodą. Odstawiamy na kilka minut do zaparzenia. Kwiaty można zalać kilkukrotnie. By wzbogacić aromat, możliwe jest zmieszanie z herbatą czarną czy zieloną.

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Rośliny

1 komentarz

  1. Chciałam dowiedzieć się czegoś o pielęgnacji chryzantem i się udało! Mam nadzieję, że jako amatorka odnajdę się w roli ogrodniczki 😀

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.